กระเทียมสารพัดประโยชน์

กระเทียมเป็นพืชสมุนไพรที่มีประวัติคู่มนุษย์มานาน คนไทยคุ้นเคยกับกระเทียมเป็นอย่างดี สามารถนำมาเป็นส่วนประกอบของอาหาร นอกจากนี้ยังเป็นสมุนไพรที่มีสารอาหาร ตัวยาและสารประกอบกำมะถันต่าง ๆ ที่สำคัญมีสรรพคุณในการป้องกันและรักษาโรคต่าง ๆ เช่น สามารถลดระดับคอเรสเตอรอลป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจอุดตัน และต้านการจับตัวของเกร็ดเลือด และยังมีคุณสมบัติเป็นยาฆ่าแมลงอีกด้วย กระเทียมเป็นพืชเศรษฐกิจชนิดหนึ่ง นำมาประกอบอาหารและแปรรูป เช่น กระเทียมแคปซูลและผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ จะเห็นได้ว่ากระเทียมเป็นพืชสมุนไพรสารพัดประโยชน์ที่อยู่คู่คนไทยตลอดไป
กระเทียมจัดเป็นพืชล้มลุกที่มีลำต้นอยู่ใต้ดิน เรียกว่า หัว ลำต้นเรียวสูงประมาณ 30 – 45 ซม. หัวกระเทียมประกอบด้วยกลีบหลายกลีบรวมกัน มักมี 8 – 12 กลีบ โดยมีเปลือกหุ้มหลายชั้น สีขาวออกชมพู หรือสีขาวอมม่วง เนื้อกระเทียมจะมีสีขาว ใบจะมีสีเขียว ใบหนายาวและแบน โดยใบกว้าง 1 – 2.5 ซม. ยาว 30 – 60 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบแผ่เป็นแผ่น แบนภายในกลางหุ้มซ้อนกัน ก้านช่อยาว กลีบดอกมี 6 กลีบ สีขาวหรือขาวอมชมพู กระเทียมนั้นมีหลายพันธุ์ แต่เรานิยมใช้พันธุ์ Allium sativum ในการประกอบอาหารและทำยา กระเทียมที่นิยมปลูกกันมี 3 ชนิด คือ 1. กระเทียมขาว ซึ่งมีเปลือกสีขาว 2. กระเทียมสีชมพู สามารถปลูกได้ก่อนชนิดขาว 3. กระเทียมแดง เปลือกออกสีแดงกว่าชนิดหลังนี้จะโตช้า แต่ให้หัวที่ใหญ่กว่า มีกระเทียมป่าอีกชนิดหนึ่ง เรียกว่า แรมสัน เป็นกระเทียมโทน จะแตกต่างจากกระเทียมธรรมดาตรงที่ภายในหัวมีเพียงกลีบเดียว และหัวค่อนข้างกลม มีกลิ่นฉุน
“กระเทียม” เป็นที่รู้จักกันดีทั่วโลกไปแล้ว ยิ่งมีการรับรู้ว่ากระเทียมเป็นสมุนไพรที่ดี สามารถแก้ปัญหาโรคต่าง ๆ ได้ด้วยกระเทียม ก็เลยเป็นที่กล่าวขวัญกันไปมากมาย กระเทียมเมื่อเป็นสมุนไพร กระเทียมก็ยังเป็นอาหารของมนุษย์เราอีกด้วย ดังนั้นเมื่อมีการนำเอากระเทียมมาปรุงอาหาร ผู้รับประทานอาหารเข้าไปก็จะได้รับยาที่ดีเข้าไปอีก มีประโยชน์ยิ่งนัก ควรรับประทานสักวันละ 5 – 6 กลีบ ก็น่าจะได้รับคุณค่าของกระเทียมที่มีอยู่ ไม่มากจนเกินขนาดไป ซึ่งย่อมมีประโยชน์มากกว่าโทษ เวลารับประทานน้ำพริกผักต่าง ๆ จงเอากระเทียมมาปอกเปลือกเป็นกลีบ ๆ ร่วมรับประทานเข้าไปด้วยก็อร่อยดี กระเทียมสับละเอียดใส่ลงไปในหมูสับด้วยก็ได้รสดีมาก รวมไปถึงการปรุงเนื้อสับ หมูสับทอดกระเทียมพริกไทยอีกด้วย ได้รับกระเทียมอย่างดี อร่อยและมีสรรพคุณทางยาไม่น้อย มีกระเทียมเอาไว้ติดครัวเรือนเป็นประจำ เวลาต้องการใช้ขึ้นมาก็จัดหามาได้อย่างสะดวกสบาย กระเทียมเป็นยอดสมุนไพรจริง ๆ ด้วย เพราะกระเทียมใช้กันอย่างกว้างขวางมาแล้วในยาสมุนไพรต่าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสมุนไพรอะไรที่มีสรรพคุณหลากหลาย เช่น กระเทียม

การขยายพันธุ์ ใช้หัวในการขยายพันธุ์ ชอบอากาศเย็น จะปลูกได้ดีในดินร่วนซุยที่อุดมสมบูรณ์ เหมาะสมที่จะปลูกในต้นฤดูหนาว
สรรพคุณ ใช้เป็นอาหาร คือเป็นส่วนผสมเพื่อแต่งกลิ่น หายาใช้ผสมขิงอย่างละเท่า ๆ กัน แล้วนำมาบดละลายกับน้ำอ้อยกิน จะแก้รัตตะ ปัตตะเสมหะ แก้เสมหะและลม แก้ฟกน้ำ แก้อืด กระจายโลหิตผสมยารักษาโรคมะเร็งเพลิง มะเร็งคุด มะเร็งเปื่อย ทั้งตัว ผสมกับยาแก้ท้องอืด แก้เจ็บท้อง ริดสีดวงทวาร ผสมยาแก้คลายเส้น แก้เมื่อย แก้กลาก แก้โรคผิวหนัง ผสมกับน้ำมันองคสูตร แก้ริดสีดวงทวาร คัน ฟกช้ำ บวม เมื่อใช้ผสมน้ำนมหรือน้ำกะทิสด คั้นใช้ขับพยาธิเส้นด้าย กินอาทิตย์ละ 3 – 4 ครั้ง ก็จะขับออก นอกจากนี้เนื่องจากกระเทียมมีรสร้อน สามารถลดปริมาณคอเรสเตอรอลในเลือดได้ ทำให้ลดการอุดตันของเส้นเลือด เป็นต้น

คุณสมบัติและสารเคมีที่สำคัญในกระเทียม

กระเทียมเป็นสมุนไพรที่ค่อนข้างซับซ้อน มีตัวยาหรือสารเคมีรวมอยู่ในกระเทียมหลายตัว เป็นสารประกอบของกำมะถัน และซัลเฟอร์ที่ค้นพบถึง 33 สารประกอบที่เด่นคือ อัลลิซิน อัลลิอิน และเอนไซม์อัลลิเทส แต่ละตัวมีคุณสมบัติทางยาที่เป็นประโยชน์ทางยา ดังนี้
- อัลลิซิน คุณสมบัติเป็นยาปฏิชีวนะ และสามารถใช้แก้อาการอักเสบได้
- อัลลิซิน คุณสมบัติเป็นยาปฏิชีวนะ
- ไดซัลไฟต์ สามารถลดคอเรสเตอรอล และสารไขมันอื่น ๆ
- สารต้านไขข้ออักเสบ คุณสมบัติต้านไขข้ออักเสบ
- สารปรับระดับน้ำตาลในเลือด สามารถใช้รักษาโรคเบาหวานบางชนิดได้
- สารแอนติออกซิเดนท์ คุณสมบัติในการช่วยป้องกันการเน่าเปื่อยของอาหาร
- สารระงับการแข็งตัวของเลือด กระเทียมระงับการแข็งตัวของเลือด สามารถใช้รักษาโรคหัวใจได้
- เซเลเนียม กระเทียมมีเซเลเนียมมากกว่าพืชผักอย่างอื่น เซเลเนียมเป็นแร่ธาตุที่ร่างกายต้องการในปริมาณน้อย เซเลเนียมเป็นสารอาหารที่ร่างกายจะขาดไม่ได้ และเป็นสารทำหน้าที่คล้ายวิตามิน E เป็นตัวต้านไม่ให้ออกซิเจนหลุดออกจากเม็ดเลือดแดง ทำให้เลือดบริสุทธิ์ จึงสามารถป้องกันไม่ให้เป็นโรคหัวใจ และเชื่อว่าเซเลเนียมป้องกันโลหะบางอย่าง เช่น ปรอท หรือตะกั่ว เป็นพิษต่อร่างกาย สามารถลดความดันเลือดในคนที่มีความดันสูง ปรับการทำงานของร่างกาย สารประกอบในกระเทียมมีอยู่น้อย ขึ้นอยู่กับชนิดของพันธุ์ ชนิดของดินที่ปลูก สภาพอากาศและเวลาเก็บเกี่ยว (ปาริชาติ, 2542) - อัลลิไทอามีน เป็นวิตามิน B1 ชนิดพิเศษ ปฏิกริยาในร่างกายของเราต้องพึ่งพาวิตามิน B1 ทั้งสิ้น วิตามินชนิดนี้มีความสำคัญต่อระบบประสาท บำรุงประสาทให้แข็งแรง สามารถทำงานได้เป็นปกติ ป้องกันอาการซึมเศร้า จิตใจห่อเหี่ยว หากขาดวิตามินทำให้เกิดอาการหัวใจสั่น กล้ามเนื้ออ่อนแรง และมีปัญหาในระบบประสาท (ยี่ส่าย, 2543) - อัลลิอิน อัลลิเนส และอัลลิซิน การที่เราเก็บกระเทียมสด ๆ กระเทียมนั้นจะไม่มีกลิ่น กลิ่นนั้นจะตามมาทีหลัง เมื่อเกิดปฏิกริยาเอนไซม์ในกระเทียมถูกเปลี่ยนภายในเซลล์ คือ อัลลิอินในกระเทียมจะถูกเอนไซม์อัลลิเนส เปลี่ยนเป็นอัลลิซิน เป็นสารทำให้กระเทียมมีกลิ่น (ดวงรัตน์, 2544) ในเซลล์ของกลีบกระเทียมมีทั้งอัลลิซินและอัลลิเนสอยู่ด้วยกัน แต่แยกกันอยู่คนละช่อง เมื่อใดมีกลิ่นกระ9*เทียมถูกตัด ถูกทุบ หรือรอยช้ำ สารทั้งสองนี้ก็จะผสมกัน ทำให้เกิดปฏิกิริยาทางเคมีกลายเป็นสารอัลลิซิน อยู่ในรูปของน้ำมันกระเทียม เป็นสารไม่คงที่ ไม่มีสี เป็นยาปฏิชีวนะ มีฤทธิ์ในการป้องกันและทำลายแบคทีเรีย กระเทียมเก็บไว้นาน ๆ หรือปรุงอาหาร สาร อัลลิซินในหัวกระเทียมจะสลายตัวไป กระเทียมดองจะรักษาอัลลิซินไว้ได้นานกว่า (ธวัช, 2543 : ปาริชาติ, 2542)
- กำมะถัน ในกระเทียมมีคุณสมบัติในการรักษาโรค สารประกอบต่าง ๆ ล้วนเป็นสารประกอบของกำมะถันทั้งสิ้น กำมะถันเป็นหนึ่งของแร่ธาตุที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง ทำหน้าที่กำจัดสารพิษในเลือด ทำให้เลือดบริสุทธิ์ เป็นยาระบาย และเป็นยาถ่ายพยาธิอีกด้วย - ลดปริมาณคอเลสเตอรอลในเลือด การเกิดการอุดตันของหลอดเลือดจะเกิดที่ชั้นในสุดของผนังเลือด ในหลอดเลือดมีไขมันเกาะอยู่จนหลอดเลือดแคบเล็ก เจ้าสิ่งที่มาเกาะผนังหลอดเลือดเกิดจากคอเลสเตอรอล เริ่มด้วยหลอดเลือดมีการแข็งตัว ต่อมาความดันเลือดจะขึ้นสูง และเกิดอาการหัวใจล้มเหลว กระเทียมช่วยไม่ให้ไขมันไปเกาะผนังหลอดเลือดแล้ว ช่วยให้ หลอดเลือดแข็งตัวได้ยาก และยังป้องกันไขมันที่ล่องลอยอยู่ในกระแสเลือด อุดตันเส้นเลือดเล็ก ๆ ในสมองและหัวใจ (นันทวัน, 2529 : ปาริชาติ, 2542)ดวงรัตน์ (2544) พบว่า กระเทียมสด สารสกัดกระเทียมด้วยแอลกอฮอล์ กระเทียมผง น้ำมันหอมระเหยจากกระเทียมสามารถป้องกันไม่ให้ระดับคอเลสเตอรอลในเลือดสูง สารที่ออกฤทธิ์ คือ อัลลิซิน วิธีรักษา กระเทียม 5 กรัม (5 – 7 กลีบ) วันละ 3 ครั้ง พร้อมอาหารหรือหลังอาหาร
- ป้องกันโรคหลอดเลือดหัวใจอุดตัน เป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด และโรคหัวใจวายเฉียบพลัน สมุนไพรที่ผ่านการวิจัยแล้ว คือ กระเทียมมีสารที่สำคัญ คือ เมทิลแออิล ไตรซัลไฟด์ ลดการจับตัวของเกล็ดเลือด
- ลดความดันโลหิตสูง ทำการศึกษาวิจัยทั้งในสัตว์ทดลองและในคน พบว่า สามารถลดความดันโลหิตสูงได้ โดยสารสำคัญที่ออกฤทธิ์ adenosine จะไปออกฤทธิ์ให้กล้ามเนื้อเรียบของหลอดเลือดคลายตัว ใช้กระเทียมสดหรือใช้กระเทียมแคปซูล ใช้ครั้งละ 1 – 3 เม็ด วันละ 3 ครั้ง ถ้าการรักษาเป็นที่น่าพอใจ ให้ลดปริมาณของกระเทียมที่ใช้ หากความดันเลือดของเราเป็นปกติอยู่แล้ว กระเทียมนั้นก็ไม่เกิดการเปลี่ยนแปลง (ดวงรัตน์, 2544 ; ปาริชาติ, 2542) - รักษาอาการแน่นท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ กระเทียมสามารถออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรียเป็นสาเหตุจุกเสียด สารที่ออกฤทธิ์ขับน้ำดี ทำให้การย่อยอาหารดีขึ้น ลดอาการอักเสบ และรักษาแผลในกระเพาะอาหาร สรรพคุณดังกล่าวสามารถลดท้องอืด ท้องเฟ้อ - ฆ่าเชื้อโรคในปาก เอากระเทียมมาบดหรือขูดให้ละเอียด แล้วบีบคั้นเอาแต่น้ำ กรองผ้าที่สะอาด ใช้น้ำคั้นผสมน้ำอุ่น 5 เท่า และผสมเกลือเล็กน้อย อมบ้วนปาก ใช้ฆ่าเชื้อในปาก (วรรณา, 2545)
ประโยชน์ของกระเทียม กระเทียมนั้นไม่ได้มีความหมายในการนำมาประกอบอาหารและเป็นสมุนไพรที่มีสรรพคุณในการป้องกันและรักษาโรคเท่านั้น แต่กระเทียมยังมีประโยชน์ในด้านต่าง ๆ ดังนี้ - การปลูกกระเทียมสลับกับพืชอื่น ชาวไร่มีวิธีการปลูกพืชหลายชนิดสลับร่องกัน เชื่อว่าพืชบางชนิดปลูกรวมกัน พืชอีกอย่างหนึ่งทำให้แมลงศัตรูพืชไม่มารบกวน พืชที่ปลูก พืชที่ใช้ไล่แมลงคือ กระเทียม กระเทียมต้องการเนื้อที่ไม่มากในการปลูก ดูแลไม่ยาก และกระเทียมไม่แย่งอาหารพืชหลัก และรากซอนไซไปได้ไม่ไกล กระเทียมเป็นยาฆ่าแมลง กระเทียมไม่ได้ป้องกันเฉพาะแต่ตอนเป็นต้น ปลูกสลับกับพืชอื่นเท่านั้น แต่กระเทียมเป็นยาฆ่าแมลงได้อีกด้วย พืชสมุนไพรมีสารออกฤทธิ์ต่อแมลงศัตรูพืชทั้งทางตรงและทางอ้อม ทางตรงคือ แมลงได้รับสมุนไพรแล้วตายทันที ทางอ้อมคือ แมลงได้รับสมุนไพรยังไม่ตายทันที มีผลต่อระบบสรีระของแมลงทำให้แมลงผิดปกติ เช่น ยับยั้งการกินอาหารมีผลต่อการเจริญเติบโต แมลงบางชนิดไม่สามารถ ลอกคราบไม่สามารถเจริญเป็นตัวเต็มวัย หรือไม่สามารถวางไข่ได้ การเก็บเกี่ยวพืชสมุนไพร เพื่อใช้ในการป้องกันแมลง พืชที่ใช้หัวและรากเก็บในระยะที่เริ่มมีดอก เพราะระยะนี้ต้นพืชจะมีการสะสมสารต่าง ๆ ไว้ที่ราก เก็บในช่วงฤดูหนาวหรือปลายฤดูร้อน ประสิทธิภาพของกระเทียมเป็นยาฆ่าแมลง สารขับไล่แมลง สารหยุดยั้งการกินอาหาร ยากันเชื้อรา แบคทีเรียไส้เดือนย่อยในดิน - กระเทียมแปรรูป กระเทียมนั้นนับว่าเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีความสำคัญ กระเทียมไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะการขายกระเทียมสดเท่านั้น แต่เพราะกระเทียมนั้นมีประโยชน์ทางยา ในปัจจุบันได้มีหลายบริษัทที่ทำการสกัดกระเทียมรูปแบบใหม่ - กระเทียมโทนดองสมุนไพร ก็เป็นส่วนหนึ่งในการแปรรูป สามารถสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกร เพราะว่า กระเทียมนั้นมีการปลูกกันมากในภาคเหนือตอนบน มักจะปลูกในช่วงใกล้ ๆ กัน ทำให้กระเทียมออกพร้อมกัน ทำให้ราคาตกต่ำ ซึ่งการเพิ่มมูลค่าหรือแปรรูปกระเทียม โดยมีการรวมตัวของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ซึ่งแปรรูปกระเทียมสูตรต่าง ๆ
กระเทียมนั้นเป็นพืชที่มีประโยชน์ในหลาย ๆ ด้าน ในด้านการประกอบอาหารถึงกระเทียมจะมีคุณค่าทางอาหารไม่มากนัก แต่ในตัวของกระเทียมเอง ตัวยาและสารเคมีและสารประกอบมากมายที่เด่น เช่น สารอัลลิอิน อัลลิเนส อัลลิซิล เป็นสารที่ช่วยในการป้องกันและรักษาโรคบางชนิดได้ นอกจากกระเทียมจะเป็นพืชสมุนไพรในการรักษาโรคต่าง ๆ ได้อีกด้วย จะเห็นได้ว่ากระเทียมสารพัดประโยชน์จริง ๆ กระเทียมนอกจากใช้เป็นอาหารและเป็นยาแล้ว จะเห็นว่าปัจจุบันนี้กระเทียมยังสามารถทำรายได้ให้กับประเทศได้ด้วย

สืบค้นจาก
http://chatkeaw20.multiply.com/journal/item/1